Istorija

Istorija

Daleko, daleko i jos dalje, iz ljubavi prema svom rodnom kraju i rodnom mestu napravljen je ovaj sajt o selu Jasikovu. U istocnom Homolju, u istocnoj Srbiji, opkoljen planinama na reci Jagnjilu i gde nastaje zlatonosna reka Pek nalazi se selo Jasikovo. Mestani Jasikova kao i vecina Homoljskog stanovnistva su starosedeoci vlaskog porekla i do danas su prilicno sacuvali svoj vlaski govor i obicaje. Vlaska kultura i obicaji su veoma zanimljivi i dosta privlacni za istrazivanje. O nastanku sela Jasikova nemamo puno pisanih podataka. Ovi predeli bili su oduvek udaljeni od glavnih puteva i bili obrasli gustim bukovim sumama, pa su slabo posecivani od strane putopisaca toga vremena.

Izvesne podatke o starosti naselja nalazimo kod Antonija Lazica (Naseljavanje i razvitak naselja u srednjem i gornjem Peku) a koje se zasnivaju na beleskama doktora Bartola Kuniberta, koji je opisao prvi srpski ustanak i prvu vladavinu kneza Milosa Obrenovica. Lazic u svojim zapisima navodi: “Jasikovo lezi na uscu Jagnjila u Veliki Pek. Administrativno pripada Homolju i ekonomski je upuceno na Zagubicu. Selo je starijeg postanka i opustelo je sedamnaestog veka kao i mnoga Homoljska sela. Nalazimo ga kao pusto mesto 1723. godine. Godine 1818 naselje je bilo ponovo naseljeno i imalo je oko 15 domova. U blizini naselja, uzvodno rekom Lipom, gde se Bozina reka uliva u Lipu, nalaze se tragovi starih rimskih radova na ispiranju zlata i razne alatke. To daje dovoljno dokaza za tvrdjenje da je na ovom mestu postojalo naselje jos u rimsko doba.”

Danas mi mozemo da kazemo da se mestani Jasikova u 17, 18 i 19 veku, nisu bavili ispiranjem zlata, vec su to bili miroljubivi stocari. O postanku imena naselja postoji jedna prica koja ne mora da bude tacna. Verovatno za vreme rane srpske vladavine, kada je vrsen popis stanovnistva i naselja tih predela, komisija sa prevodiocem vlaskog jezika, naisla je na malo naselje i grupu stocara koje se tada nalazilo oko 3 kilometara od danasnjeg Jasikova nizvodno rekom Pek. Sami mestani verovatno da nisu imali odredjen naziv za svoje naselje.Oko naselja bilo je puno jasikovog drveca (Jasika), “Neka se zove Jasikovo!”. Kada su upitani sta je uzvodno levom pritokom danasnje reke Pek, prevodilac je objasnio da tamo oni imaju svoju jagnjad. “Neka se reka zove Jagnjilo!”. Levom stranom reke Pek , postoje izvesni tragovi groblja iz tog perioda na toj lokaciji. Iz nepoznatih razloga naselje je preseljeno uzvodno rekom Jagnjilo na danasnjem lokalitetu.

Danasnje Jasikovo pripada opstini Majdanpek. Ima povrsinu od oko 3493 ha. i oko 900 stanovnika, sto je u velikom opadanju u odnosu prethodnih godina. Razvojem tehnologije i istrazivanjem okolnih brda, dokazano je da obiluju velikim rudnim bogastvom pa i zlatom sto su dokazali i stari rimljani pre mnogo vekova. To je navelo danasnju vlast Republike Srbije da pored Borskog, Majdanpeckog, Kriveljskog i Cerovo otkopa, zapocnu jamske radove na Coka Marin u Jasikovackom ataru. Sami mestani ovih predela nece se mnogo usreciti ovom novinom. Praksa iz prethodnih godina pokazuje u samoj opstini Majdanpek veliku eksplotaciju rudnog bogastva. Od toga veoma malo je ulozeno u samoj opstini na poboljsanju standarda opstinskih naselja i buducnosti same opstine. To je dovelo do raseljavanja stanovnistva iz ovih krajeva pa i iz Jasikova po celom svetu.

Ako Vas put navede u ovaj kraj Homolja u samo Jasikovo moze sa severa iz Majdanpeka preko Debelog Luga i Leskova (25 km), sa zapada iz Zagubice preko Laznice (25 km), i sa istoka iz Bora preko Krivelja, Gornjane i Vlaola (42 km). Dobrodosli…

Vise podataka o Homolju , o Vlasima i o vlaskim obicajima mozete naci na Majdanpeckom sajtu: